HANDEL TURCJI Z EUROPĄ W XVIII WIEKU
Tusze Lata względnego spokoju wpłynęły na znaczne ożywienie obrotów handlowych Turcji z Europą, co przyczyniło się również do ożywienia wzajemnych stosunków politycznych. Od XVI w. państwa europejskie zaczęły wyzyskiwać korzystne przywileje handlowe dla swoich kupców i swojej żeglugi na podstawie tak zwanych kapitulacji. Pierwsza była Francja, po niej Anglia i Holandia, później Austria i Rosja. Co było przedmiotem handlu Turcji z Europą, który tak silny wpływ wywarł na stosunki gospodarcze Wschodu i Europy w okresie Oświecenia i oddziałał również na tak zwaną „orientalizację\" europejskiego stylu życia, sztuki, literatury? Właśnie w XVIII w. handel ten przechodził głębokie przeobrażenia. Poprzednio państwa europejskie importowały z Turcji surowce, jak jedwab, wełnę, bawełnę, skóry, wosk, przyprawy korzenne, potaże do wyrobu szkła, a także pewne wyroby przemysłowe, tkaniny ozdobne, makaty smyrneńskie, broń i inne wyroby metalowe ze stali damasceńskiej, przedmioty inkrustowane itd. Do Turcji przywożono zaś płótna, miedź, srebro. W XVIII w. struktura tego handlu ulegać zaczęła gruntownemu przekształceniu: stopniowo, wobec wzrostu manufaktur w Europie i taniości ich produktów, wywóz produktów przemysłowych z Turcji maleje, rośnie natomiast import ich z krajów europejskich do Turcji. Tak więc do Turcji trafiały teraz towary przemysłowe, na przykład tkaniny, produkty manufaktur europejskich, oparte na surowcu wywiezionym uprzednio z tejże Turcji. To samo dotyczy wyrobów metalowych, szklanych, papieru, który poprzednio ze Wschodu dotarł do Europy, a obecnie figurował jako ważna pozycja importu z Europy do Turcji. Tym sposobem Turcja powoli zdana została prawie wyłącznie na wywóz surowców — jeśli nie liczyć drobnego wywozu towarów ozdobnych, galanteryjnych — co powodowało stopniowe uzależnienie się gospodarcze od Europy. praca ostróda
