TURCJA A REWOLUCJA FRANCUSKA
lokata Wpływ wydarzeń związanych z wybuchem i przebiegiem wielkiej rewolucji francuskiej na Turcję był doniosły i wielostronny, choć bezpośrednie oddziaływanie haseł rewolucyjnych było dość skomplikowane. Pamiętać trzeba, że hasła te, od pierwszych republikańskich z 1790 r. do rewolucyjno-jakobińskich z r. 1793, nie były takie same, przechodziły dużą ewolucję i trafiały na rozmaitą recepcję. Bezpośrednio hasła rewolucji francuskiej nie mogły silnie oddziałać na rdzenną ludność turecką, brak bowiem było wśród niej prężnej i światłej burżuazji, a masy ludowe okazały się do przyjęcia ich jeszcze nie przygotowane. Jednakże w imperium osmańskim istniały grupy, wśród których hasła te znajdowały gorących zwolenników. Były to narodowości nietureckie, te, które wytworzyły — jak to wyżej mówiliśmy — własną burźuazję, w pierwszym rzędzie Grecy, Ormianie, Żydzi, Dubrowniczanie, a także licznie zamieszkujący kilka dużych portów (Saloniki, Stambuł, lzmir), od paru pokoleń tu osiadli, przede wszystkim Francuzi i Włosi. Wśród tych grup hasła rewolucyjne szerzyły się szybko. Łączyły one dążenie do urzeczywistnienia ideałów rewolucji francuskiej i do złamania suhańskiego despotyzmu z postulatem wyzwolenia własnego narodu spod panowania tureckiego. Jest to początek ruchu narodowowyzwoleńczego Bułgarów, Greków, Rumunów itd. libido popęd
